Tirkiye û Kurdistan. 10.02.1922. Rêgiznama, moxtariyet (otonom)

5 Çile 1908: Li Stenbolê hejmara ewul a rojnama ‘Kurd Teawun Terrakî’ derket.

10 Çile 1918: Komîteya Kurd Tealî ava bû.

11 Çile 1961: Sêyx Ehmed Berzanî li Bexdayê jiyana xwe ji dest da.

20 Çile 1968: Rêzimanzan û helbestvan Resîdê Kurd jiyana xwe ji dest da.

20 Çile 1926: Rojnama Jiyan li Silêmaniyê dest bi wesanê kir.

26 Çile 1939: Li Silêmaniyê hejmara ewul a rojnama Jin derket.

29 Çile 1939: Li Bexdayê radyoya Kurdî ya ewul dest bi wesanê kir.

1 Sibat 1983: Enstituya Kurd a Parîs ava bû.

2-6 Sibat 1982: Tevkujiya Hamayê hat çêkirin.

8 Sibat 1925: Rêxistina Azadî ava bû.

8 Sibat 1914: Kovara Bangî Kurd li Bexdayê dest bi wesanê kir.

13 Sibat 1925: Serhildana Sêx Seîd li Pîranê destpê kir.

15 Sibat 1956: Ji pêsengên serhildana Sasonê, Evdirrehman Axayê Elîyê Ûnis mir.

16 Sibat 1987: Li Erzinganê biryara valakirina 275 gundê hat dayîn.

1 Adar 1979: Mele Mistefa Berzanî li YDE'ê jiyana xwe ji dest da.

3 Adar 1924: Hejmara ewul a kovara Rojanû hat wesandin.

3 Adar 1924: Li Komara Tirkiyê zimanê Kurdî hat qedexekirin.

4 Adar 1925: Takrîrî Sûkun hat pêjirandin.

4 Adar 1193: Selaheddînê Eyyûbî jiyana xwe ji dest da.

4 Adar 1925: Ji bo avakirina Dadgehên Îstîklal biryar hat girtin.

6 Adar 1921: Serhildana Koçgirî destpê kir.

6 Adar 1842: Serhildana Bedirxan Beg destpê kir.

15 Adar 1932: Civata Alîkarîyê Kurd li Cizîrê ava bû.

16 Adar 1987: Tevkujiya Helepçê ku li Dîroka Kurdan wek lekeyek res e, hat jiyîn.

21 Adar : Cejna Newrozê

21 Adar 1937: Li Dêrsimê serhildanê Kurd destpê kir.

23 Adar 1960: Bedîuzzeman Seîdê Kurdî(r.X.l.) jiyana xwe ji dest da.

23 Adar 1992: Cerdê Sirnakê.

29 Adar 1910: Nivîskar û helbestvanê hêja Sêyx Evdirrehmanê Extepî jiyana xwe ji dest da.

31 Adar 1947: Qadi Muhemmed hat daleqandin.

2 Avrêl 1961: Xwermenda Îraqê, rojname û wesanxaneyên Kurd girt.

4 Avrêl 1958: Hemze Begê Mûksî li Suriyê mir.

9 Avrêl 1914: Sêyx Sehabeddîn û Seyîd Elîyê Hîzanî li Bidlîsê hat daleqandin.

10 Avrêl 1836: Mîr Muhemmed ji bo serxwebûnê dest bi serhildanê kir.

12 Avrêl 1925: Sêx Seîd hat girtin.

14 Avrêl 1925: Ji pêsengên Tevgera Azadî, Xalid Begê Cîbranî û Yisuf Ziya Beg li Bidlîsê hatin daleqandin.

14 Avrêl 1902: Hejmara dawiya 'Kurdistan' ya rojnama Kurdiya ewul hat wesandin.

22 Avrêl 1889: Rojnama Kurd ya ewul 'Kurdistan', li Qahîrê dest bi wesana xwe kir.

24 Avrêl 1920: Li konferansa San Remo, bi peymana navbera Îngîltere û Fransa, Musul ji Îngîltere re ma.

26 Avrêl 1997: Qursa zimanê Kurdî ya ewul, ji alî Weqifa Çand û Lêgerîn a Kurd(Kurd-Kav) hat vekirin.

29 Avrêl 1918: Rojnama Pêskewtin dest bi jiyana xwe ya wesanê kir.

29 Avrêl 1934: Kamil Bedirxan Beg mir.

7 Gulan 1175: Dugela Eyyûbî ava bû.

8 Gulan 1988: Hêzên Artesa Îraqê, ji bo Kurdên li newala çema Zapê jêr a Kurdistana Basûr, dest bi Çalakiyê Leskerî ya 4.Enfal kir.

10 Gulan 1946: Li bajarê Mehabad, radyoya ‘Dengê Mehabad’ dest bi wesana Kurdî kir.

14 Gulan 1806: Evdirrehman Pasa li hember Osmaniyan dest bi serhildanê kir.

16 Gulan 1926: Serhildana Agirî.

17 Gulan 1639: Peymana ‘Qasr-i Sîrîn’.

18 Gulan 1977: Xwermenda Îraqê, li Kurdistana Basûr navên bajar, bajarok, gund û papûrên bi navê Kurdî guherand.

20 Gulan 1919: Hêzên Çekdara Kurd ya girêdayiya Sêx Mehmûd Berzencî, di serhildana ku li bajarê Silêmaniyê, li hember hêzên dagirkerên Îngilîz pêk anî de, venêrînê bajêr girt destê xwe. Berzencî, dîsa ew roj li Silêmaniyê Xwermenda Kurd dazanîn.

22 Gulan ve 3 Tebax 1929: Serhildana Zîlanê.

25 Gulan 1925: Dr. Fûad li Amedê hat daleqandin.

27 Gulan 1925: Seyyîd Evdilqadir li Amedê hat daleqandin.

27 Gulan 1943: Li Beyrûdê ji alî Kamûran Bedirxan, hejmara ewul a Kovara ‘Roja Nu’ hat derxistin.

6 Pûsber 1911: Kovara Rojî Kurd li Stenbolê dest bi jiyana xwe ya wesanê kir.

7 Pûsber 1909: Kovara Peyman dest bi jiyana xwe ya wesanê kir.

19 Pûsber 1950: Ji pêsengên Helbesta Kurda Modern, Pîremerd (Mehmûd Tewfîq) mir.

23 Pûsber 1963: 28 Kurd ku di nav wan de wek Sêx Ma’rûf Berzencî, mirovên binavûdeng jî hebûn, hatin daleqandin.

28 Pûsber 1963: Helbestvan Enver Mayî li Kurdistana Basûr di pevçûnekê de hat kustin.

29 Pûsber 1925: Sêx Seîd û 47 hevalê wî ji alî Dadgeha Îstîklal ya Sark, hatin daleqandin.

30 Pûsber 1925: Hemî dergah û zawiyeyên li Kurdistan û Anadolîhatin girtin.

4 Tîrmeh 1992: Li Îraqê Parlamentoya Kurdistan ava bû.

7 Tîrmeh 1991: Wedat Aydin li ser Madenê wek kustî hat dîtin.

8 Tîrmeh 1937: Peymana Sadabatê ku armanca wî Kurdan di biniya venêrînekê hevpar de girtin bû, di navbera Tirkiye, Îran, Îraq û Efxenîstanê de hat îmzekirin.

9 Tîrmeh 1937: Elîsêr û jina wê Zerîfe Xanim li Dêrsimê hatin kustin.

12 Tîrmeh 1930: Serhildana Zîlanê hat dewsandin.

13 Tîrmeh 1960: Gora Bedîuzzeman ya li Ruhayê vekirin û meyîta wî birin li cihekê nenas.

13 Tîrmeh 1993: Li kolînên derdorê Erxenî, jêmayê bestirê kevintir yê beriya 9 hezar salê hat dîtin.

15 Tîrmeh 1951: Rewsenbîrê Kurd û rêzimanzanê navdar Celadet Bedirxan li Samê jiyana xwe ji dest da.

16 Tîrmeh 1930: Bi pêsengiya Sêx Ehmed Berzanî ‘Serhildana Oramar’ destpê kir..

19 Tîrmeh 1924: Artesa Îraqê ku bi pistgiriya hêzên Îngilîzan tevdigeriya, ket nav Silêmaniyê û dawî da xwermenda Berzencî.

19 Tîrmeh 1994: Licê hat dabarînê.

24 Tîrmeh 1923: Peymana Lozanê ku erdnîgariya Kurdan bi wê pênc perçe bû, hat îmzekirin.

26 Tîrmeh 1930: Sîmko dema ji bo sûdgirtina ji bexsê ku ji bo wî hatibû derxistin, çû hat kustin.

27 Tîrmeh 1912: Komîteya Xwendekarê Kurd ya bi navê Hêvî ava bû.

27 Tîrmeh 1847: Bedirxan Beg û malbata wî pistê radestbûna Osmaniyan, pêsî misextê Stenbolê bûn, pasê jî misextê Girava Gîrîtê bûn.

28 Tîrmeh 1943: Li Wanê bi fermana general Mistefa Muxlalî 33 Kurd hatin gulekirin.

29 Tîrmeh 1922: Komelê Kurdistan li Silêmaniyê ava bû.

1 Tebax 1949: Kovara Gelawêj ya li Basûrê dihat wesandin, ji alî xwermenda Iraqê ve hat girtin.

2 Tebax 1973: Dr. Nurî Dersîmî li Halepê jiyana xwe ji dest da.

4 Tebax 1960: Nivîskarê Kurd û rêzan Refîk Hîlmî li Bexdayê mir.

11 Tebax 1920: Peymana Sevr hat îmzekirin.

13 Tebax 1597: Dîrokzanê Kurd Serefxanê Bîtlîsî berhema xwe ya bi navê “Serefname” ku li ser dîroka Kurdistanê ye, nivisand.

16 Tebax 1946: Partiya Demokrata Kurdistana Basûr hat avakirin.

23 Tebax 1514: Di navbera Yawuz Sultan Selîm û Sah Îsmaîlê de serê Çaldiranê hat çêkirin.

30 Tebax 1944: Nimînerên ji Kurdên Tirkiyê, Îraqê û Îranê, li ser çiyayê Dîlanborê ku sînor li wir hev dibirin, civîn çêkirin û di navbera hêlan de Peymana Sêsînor hat îmzekirin.

5-28 Tebax 1922: Li Kurdistana Rojhilatê bi pêsengiya Îsmaîl Axa(Sîmko) serhildan destpê kir.

3 Îlon 1924: Kurdan, li Beytûssebabê serî hildan.




4 Îlon 1993: Nûwêner Mehmet SÎNCAR li Êlihê hat kustin.

6 Îlon 1930: Kurdan li Silêmaniyê bi pêsengiya serhildana Mehmûd Berzencî li hember Xwermenda Îraqê serî hildan.

6 Îlon 1975: Di erdhêjîna Licê de 2385 kes mirin.

7 Îlon 1930: Serhildana Agirî ya sêyemîn.

8 Îlon 1927: Serhildana Agirî ya duyemîn.

11 Îlon 1961: Serhildana Mele Mistefa Berzanî.

12 Îlon 1937: Pêsengê serhildana Dêrsim, Seyyîd Riza hat girtin.

17 Îlon 1992: Dr. Saîd Serefkendî û sê hevalê wî li Berlînê hatin kustin.

18 Îlon 1924: Li bajarê Silêmanî ya Basûrê Kurdistanê, cara yekem bi zarava Soranî ya Kurdî, rojnama 'Jiyannawe' dest bi jiyana xwe ya wesanê kir.

19 Îlon 1908: Li Stenbolê Komîteya Teawûn û Terakkî ya Kurd ava bû.

20 Îlon 1992: Nivîskarê rojnameya 'Ozgur Gundem' Mûsa Anter li Amedê hat kustin.

30 Îlon 1922: Sêyx Mehmûd Berzencî, Xwermenda Kurd ya paytexta wî Silêmanî bû, ava kir û wek 'Serwera Kurdistanê' derbasê serê vî xwermendê bû.

2 Çirî 1197: Selaheddînê Kurdî Qudsê fetih kir

4 Çirî 1992: Civata Navnetewî ya Kurdistana Basûr dazanîn ku, saziya Federela Kurd ava bûye

4 Çirî 1978: Kamûran Elî Bedîrxan, li Parîsê paytexta Fransayê mir

5 Çirî 1927: Rêxistina Xoybûna Kurd li Lubnanê ava bû

6 Çirî 1945: Li Kurdistana Basûr hejmara ewil ya Kovara Hawarê Kurd derket

7 Çirî 1988: Helbestvan û rêzan Nureddîn Zaza li Lozanê mir

9 Çirî 1956: Sêyx Mehmûd Berzencî li Begdayê jiyana xwe ji dest da

10 Çirî 1924: Yusif Ziya Beg, li Erziromê hat girtin

10 Çirî 1930: Serhildana Oramar ya bi pêsengiya Sêyx Ehmedê Berzanî, hat dewisandin

12 Çirî 1883: Ji pêsengên Kurdan Sêyx Ubeydullah Nehrî, li bajarê Medîne jiyana ji dest da

15 Çirî 1880: Serhildana sêyx Ubeydullah Nehrî

23 Çirî 1968: Li Basûrê Zanîngeha Silêmanî vebû

23 Çirî 1984: Helbestvan û Nivîskarê Kurd Cîgerxwîn li Swêdê mir

24 Çirî 1913: Kovara Hetawî Kurd dest bi jiyana xwe ya wesanê kir

1 Mijdar 1914: Sêyx Ebdusselam Barzanî hat daleqandin.

15 Mijdar 1930: Sêyx Mehmûd Berzencî li Kurdistana Basûr dîsa serî hilda.

15 Mijdar 1922: Hejmara yekemîn ya rojnama Roja Kurdistan derket.

18 Mijdar 1937: Serokê Berxwedana Dêrsim, Seyîd Riza û 10 pêsengên Kurd hatin daleqandin.

19 Mijdar 1917: Komîteya Tealiya Kurdistan ava bû.

22 Mijdar 1908: Rojnama Kurt Teawun û Terakkî dest bi jiyana xwe ya wesanê kir.

1 Berfanbar 1939: Hêjmara ewil ya Kovara Gelawêj hat wesandin

7 Berfanbar 1978: Dr. Kamûran Bedirxan li Parîsê jiyana xwe ji dest da.

11 Berfanbar 1948: Helbestvan Faîq Bêkes li Silêmaniyê mir.

14 Berfanbar 1914: Sêyx Evdisselam Berzanî ji alî deshilatdariya Îttîhat û Terakkî ve hat daleqandin.

17 Berfanbar 1946: Komara Mehabad a Kurd helisî.

23 Berfanbar 1974: Tevkujiya Merasê hat çêkirin. Li gor raveyên fermî 102 kes mirin.

26 Berfanbar 1913: Hejmara ewil ya Kovara Bangê Kurd derket.